Ενημερώθηκε: 11 Ιουνίου 2026
Με τη νέα εγκύκλιο υπ’ αριθμ. πρωτ. Δ30/Α3/76710/13.05.2026 (ΑΔΑ: 68ΧΨ465ΧΘΞ-ΘΟΡ), που υπογράφει ο Αναπληρωτής Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, το Υπουργείο Μεταφορών επιχειρεί να βάλει τέλος στη σύγχυση που έχει δημιουργηθεί τους τελευταίους μήνες σχετικά με το ποιος, με ποια άδεια και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να οδηγεί στη χώρα μας. Η εγκύκλιος εκδίδεται σε εφαρμογή του άρθρου 98 του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 5209/2025, Α΄100), αντικαθιστά την προηγούμενη Δ30/Α3/5599/09.01.2023 και αποτελεί πλέον το ενιαίο κείμενο αναφοράς τόσο για τους ελέγχους της Τροχαίας όσο και για τις Υπηρεσίες Μεταφορών των Περιφερειών, τις ασφαλιστικές εταιρείες και τις εταιρείες ενοικιάσεων αυτοκινήτων.
Η σημασία της εγκυκλίου είναι μεγάλη, γιατί δεν περιορίζεται σε μια απλή υπενθύμιση κανόνων. Συγκεντρώνει σε ένα έγγραφο όλες τις περιπτώσεις δικαιωμάτων οδήγησης – από τον Έλληνα κάτοχο κατηγορίας Β που θέλει να μάθει αν μπορεί να οδηγήσει μοτοποδήλατο, έως τον Ουκρανό πρόσφυγα που οδηγεί με άδεια που εξέδωσε η χώρα του πριν τον Φεβρουάριο του 2022, και τον Αμερικανό τουρίστα που νοικιάζει αυτοκίνητο στη Θεσσαλονίκη.
Νομικό πλαίσιο
Το πλαίσιο στο οποίο εδράζεται η εγκύκλιος είναι σύνθετο, αλλά αξίζει να το θυμόμαστε. Πρώτη πηγή είναι ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 5209/2025) και ειδικότερα τα άρθρα 98 και 99 του, τα οποία καθορίζουν ποιες άδειες αναγνωρίζονται και υπό ποιους όρους. Δίπλα στον ΚΟΚ στέκουν ο ν. 4266/2014 με τον οποίο η χώρα μας ενσωμάτωσε τη Σύμβαση της Βιέννης για την Οδική Κυκλοφορία, καθώς και το π.δ. 51/2012 που ενσωμάτωσε την Οδηγία 2006/126/ΕΚ – την «κεντρική» ευρωπαϊκή οδηγία για τις άδειες οδήγησης, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί με τις Οδηγίες 2008/65/ΕΚ, 2009/113/ΕΚ και 2011/94/ΕΕ. Τέλος, για το ειδικό ζήτημα των ουκρανικών αδειών, εφαρμογή έχει ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός 2022/1280, όπως παρατάθηκε με την Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2025/1460.
Το σημαντικό είναι ότι, παρά την πολυπλοκότητα, η λογική παραμένει απλή: μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ισχύει η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης· εκτός Ε.Ε. εφαρμόζονται διμερείς συμφωνίες ή η Σύμβαση της Βιέννης· για τις περιπτώσεις που δεν εμπίπτουν σε καμία από τις παραπάνω κατηγορίες, απαιτείται η μετατροπή σε ελληνική άδεια.
Οδήγηση με ελληνική άδεια, τι μπορεί να οδηγήσει ο κάθε κάτοχος
Ξεκινώντας από τους πιο πολλούς – τους κατόχους ελληνικών αδειών – η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει τα δικαιώματα ανά κατηγορία, σύμφωνα με το π.δ. 51/2012. Η κατηγορία ΑΜ, για την οποία απαιτείται η συμπλήρωση του 16ου έτους, αφορά τα μοτοποδήλατα, τα ελαφρά τετράκυκλα και τα τρίκυκλα μοτοποδήλατα με κυβισμό έως 50 cm³ (ή έως 500 cm³ για κινητήρες ντίζελ συμπίεσης), μέγιστη σχεδιαστική ταχύτητα έως 45 km/h και ισχύ έως 4 kW. Ενδιαφέρον έχει ότι ο κάτοχος της κατηγορίας Β μπορεί επίσης να οδηγήσει όχημα ΑΜ, υπό τις σωρευτικές προϋποθέσεις της κατοχής της Β για περισσότερα από έξι έτη και της συμπλήρωσης του 27ου έτους – ένα σημείο που πολλοί οδηγοί αγνοούν και που έχει οδηγήσει κατά καιρούς σε άδικα πρόστιμα. Παράλληλα, για μοτοποδήλατα με ανώτατη εκ κατασκευής ταχύτητα έως 25 km/h δεν απαιτείται καθόλου άδεια οδήγησης.
Οι κατηγορίες των δικύκλων κλιμακώνονται με βάση την ηλικία και την ισχύ. Η Α1 χορηγείται στα 18 και επιτρέπει την οδήγηση μοτοσικλέτας έως 125 cm³, ισχύος έως 11 kW και λόγου ισχύος προς βάρος μικρότερου από 0,1 kW/kg, καθώς και μηχανοκίνητων τρικύκλων έως 15 kW. Η Α2 χορηγείται στα 20 και αφορά μοτοσικλέτες έως 35 kW με λόγο ισχύος προς βάρος μικρότερο από 0,2 kW/kg, εφόσον δεν προέρχονται από διασκευή μηχανής διπλάσιας ισχύος. Η Α, που είναι η «ανοιχτή» κατηγορία για όλες τις μοτοσικλέτες, χορηγείται στα 24 έτη ή στα 22 εφόσον ο ενδιαφερόμενος κατέχει ήδη την Α2 για τουλάχιστον δύο χρόνια.
Στα τετράτροχα οχήματα, η Β1 (που στην Ελλάδα δεν χορηγείται αυτοτελώς αλλά μόνο καταχωρείται σε περίπτωση ανταλλαγής αλλοδαπής άδειας) αφορά τα μη ελαφρά τετράκυκλα. Η κατηγορία Β είναι η πιο διαδεδομένη: επιτρέπει την οδήγηση αυτοκινήτων μέγιστης επιτρεπόμενης μάζας έως 3.500 kg για τη μεταφορά έως οκτώ επιβατών εκτός του οδηγού και χορηγείται στα 18, ενώ από τα 17 παρέχεται η δυνατότητα οδήγησης με συνοδό βάσει του ν. 4850/2021 και της υ.α. Δ30/Α3/347507/2021. Όταν στη Β προστίθεται ο κωδικός 96, ο οδηγός μπορεί να σύρει ρυμουλκούμενο με μέγιστη μάζα συνδυασμού από 3.500 έως 4.250 kg. Η ΒΕ καλύπτει συνδυασμούς οχήματος Β με ρυμουλκούμενο ή ημιρυμουλκούμενο έως 3.500 kg. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον κωδικό 121 της κατηγορίας Β: από το 27ο έτος και εφόσον ο οδηγός κατέχει τη Β για περισσότερα από έξι έτη και ολοκληρώσει τουλάχιστον πέντε υποχρεωτικά πρακτικά μαθήματα, δικαιούται να οδηγεί μοτοσικλέτα ή μηχανοκίνητο τρίκυκλο κατηγορίας Α1.
Στις επαγγελματικές κατηγορίες, η C1 (φορτηγά από 3.500 έως 7.500 kg) χορηγείται από τα 18 έτη, η C (πάνω από 3.500 kg, χωρίς ανώτατο όριο) από τα 21 ή από τα 18 με την κατοχή ΠΕΙ (Πιστοποιητικό Επαγγελματικής Ικανότητας, κωδικός 95). Αντίστοιχα, για τη μεταφορά επιβατών η D1 (λεωφορεία έως 16 επιβατών και μήκος έως 8 μέτρα) χορηγείται από τα 21 και η D (λεωφορεία πάνω από 8 επιβατών) από τα 24 ή 21 με ΠΕΙ. Όλες οι αντίστοιχες κατηγορίες με «Ε» (C1E, CE, D1E, DE) αφορούν τους συνδυασμούς οχημάτων με ρυμουλκούμενα ή ημιρυμουλκούμενα και ακολουθούν τα ίδια όρια ηλικίας.
Ενδιαφέρουσα είναι η ειδική πρόβλεψη για τα οχήματα εναλλακτικών καυσίμων (ηλεκτρικά, υδρογόνου κ.λπ.) του άρθρου 3 του π.δ. 77/1998: όταν η μάζα τους υπερβαίνει τα 3.500 kg αποκλειστικά λόγω του βάρους του συστήματος πρόωσης και η ικανότητα φόρτωσης δεν αυξάνεται, μπορούν να οδηγηθούν με κατηγορία Β μέχρι τα 4.250 kg, υπό την προϋπόθεση κατοχής της Β για τουλάχιστον δύο έτη. Η ρύθμιση αυτή είναι κρίσιμη για τη διάδοση των ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων, καθώς αναγνωρίζει ότι το επιπλέον βάρος μιας μπαταρίας δεν συνεπάγεται και επιπλέον επικινδυνότητα στην οδήγηση.
Οδήγηση στην Ελλάδα με ξένη άδεια
Εδώ τα πράγματα γίνονται πιο ενδιαφέροντα, ιδιαίτερα για τις σχολές οδηγών, τις ασφαλιστικές εταιρείες, τις εταιρείες ενοικιάσεων αυτοκινήτων και – φυσικά – για τους ίδιους τους οδηγούς που έρχονται από το εξωτερικό. Η εγκύκλιος κατηγοριοποιεί τις ξένες άδειες σε επτά διαφορετικές κατηγορίες, με διαφορετική μεταχείριση η καθεμία.
Η πρώτη και πιο απλή περίπτωση είναι οι άδειες κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και της Νορβηγίας, της Ισλανδίας και του Λιχτενστάιν, που συγκροτούν τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. Με βάση τα άρθρα 2 και 6 της Οδηγίας 2006/126/ΕΚ και την Απόφαση (ΕΕ) 2016/1945 της Επιτροπής για την ισοδυναμία των κατηγοριών, οι άδειες αυτές αναγνωρίζονται αυτόματα και χωρίς χρονικό περιορισμό. Ένα ενδιαφέρον σημείο είναι ότι όλες αυτές οι άδειες – ανεξάρτητα από την κατηγορία – ισχύουν και για οχήματα της κατηγορίας ΑΜ (μοτοποδήλατα και ελαφρά τετράκυκλα), σύμφωνα με τον Κανονισμό 168/2013/ΕΕ.
Δεύτερη κατηγορία είναι η Ελβετία, με την οποία ισχύει διμερής συμφωνία αμοιβαίας αναγνώρισης (ν. 1333/1983). Η ελβετική άδεια ισχύει ως έχει για 12 μήνες από την είσοδο του κατόχου στην Ελλάδα. Πρακτικά, μετά τους 9 μήνες παραμονής, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να αιτηθεί τη μετατροπή της σε ελληνική, σύμφωνα με την υ.α. 50984/7947/2013 (Β΄3056), προκειμένου να συνεχίσει να οδηγεί χωρίς πρόβλημα μετά τη λήξη του δωδεκαμήνου.
Τρίτη κατηγορία – και ιδιαίτερα σημαντική για τη βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη λόγω του υψηλού μεταναστευτικού ρεύματος – είναι οι άδειες της Σερβίας, της Αλβανίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Μολδαβίας και της Γεωργίας. Οι άδειες αυτές ισχύουν ως έχουν επί ελληνικού εδάφους μέχρι ο κάτοχος να αποκτήσει τη συνήθη διαμονή στην Ελλάδα. Όταν αποκτηθεί η συνήθης διαμονή, εφόσον ο ενδιαφερόμενος επιθυμεί να συνεχίσει να οδηγεί, οφείλει να μετατρέψει την άδεια σε ελληνική με τη διαδικασία της υ.α. 50984/7947/2013. Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι η έννοια της «συνήθους διαμονής» δεν ταυτίζεται με την απλή εγγραφή σε δήμο – αποτελεί νομική κρίση που λαμβάνει υπόψη το οικογενειακό, επαγγελματικό και προσωπικό κέντρο της ζωής του προσώπου, και ως εκ τούτου ελέγχεται κατά περίπτωση.
Τέταρτη κατηγορία είναι οι άδειες που έχουν εκδοθεί από κράτη συμβαλλόμενα στη Σύμβαση της Βιέννης, εφόσον ο κάτοχος δεν έχει την κανονική του διαμονή στην Ελλάδα και η άδεια είναι σύμφωνη με τις προδιαγραφές του Παραρτήματος 6 της Σύμβασης. Ο σχετικός κατάλογος είναι εκτενής και περιλαμβάνει χώρες όπως η Τουρκία, η Ρωσική Ομοσπονδία, η Ουκρανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σαουδική Αραβία, το Ισραήλ, η Βραζιλία, το Μαρόκο, η Τυνησία, η Νότια Κορέα, οι Φιλιππίνες και πολλές άλλες. Η εγκύκλιος, με σύνεση, παραπέμπει στον επίσημο επικαιροποιημένο πίνακα του ΟΗΕ (treaties.un.org), καθώς ο κατάλογος των συμβαλλόμενων κρατών μεταβάλλεται.
Πέμπτη κατηγορία αφορά μέλη διπλωματικών αποστολών, προξενικών αρχών και Διεθνών Οργανισμών στην Ελλάδα, καθώς και τις οικογένειές τους. Εφόσον είναι υπήκοοι τρίτων χωρών (εκτός Ε.Ε./ΕΟΧ) και διαθέτουν Δελτίο Ταυτότητας από τη Διεύθυνση Εθιμοτυπίας του ΥΠΕΞ, η άδεια οδήγησης ισχύει συνοδευόμενη από επίσημα μεταφρασμένη βεβαίωση της εκδούσας αρχής για τα δικαιώματα οδήγησης (άρθρο 98§3στ’ του ΚΟΚ).
Έκτη κατηγορία – και σημαντική για όσους έρχονται από χώρες χωρίς διεθνή άδεια οδήγησης – προβλέπει το άρθρο 98§3ζ’ του ΚΟΚ: όσοι δεν έχουν τη συνήθη τους διαμονή στην Ελλάδα μπορούν να οδηγούν μοτοποδήλατα, μοτοσικλέτες, μηχανοκίνητα τρίκυκλα, τετράκυκλα και επιβατικά αυτοκίνητα με την εθνική τους άδεια, συνοδευόμενη από επίσημη μετάφραση στα ελληνικά ή στα αγγλικά.
Έβδομη κατηγορία, με ξεχωριστή πρόβλεψη, είναι οι άδειες των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, του Καναδά, της Κοινοπολιτείας της Αυστραλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και του Γιβραλτάρ. Οι κάτοχοι αυτών των αδειών μπορούν να οδηγούν στην Ελλάδα τόσο κατά τη συνήθη όσο και κατά την προσωρινή τους διαμονή – μια ευνοϊκότερη ρύθμιση σε σχέση με τις άλλες τρίτες χώρες – αλλά μόνο για τις παραπάνω κατηγορίες οχημάτων (όχι φορτηγά ή λεωφορεία). Η μετάφραση απαιτείται μόνο όταν οι εγγραφές της άδειας δεν είναι στα ελληνικά ή στα αγγλικά. Δεδομένου ότι οι κατηγορίες αδειών στις ΗΠΑ και τον Καναδά διαφέρουν από Πολιτεία σε Πολιτεία (και αντίστοιχα σε Επαρχία στην Αυστραλία και τον Καναδά), η εγκύκλιος παρέχει χρήσιμους Πίνακες (5, 6 και 7) με ηλεκτρονικούς συνδέσμους στις επίσημες ιστοσελίδες κάθε δικαιοδοσίας.
Διεθνής άδεια οδήγησης
Ένα σημείο που συχνά παρερμηνεύεται είναι η διεθνής άδεια οδήγησης. Η εγκύκλιος είναι κατηγορηματική: ισχύει στην Ελλάδα μόνο για όσους δεν έχουν τη συνήθη διαμονή τους στη χώρα μας, και πάντοτε συνοδεύεται από την ισχύουσα εθνική άδεια οδήγησης. Με άλλα λόγια, η διεθνής άδεια δεν είναι αυτοτελής τίτλος – είναι μετάφραση. Πολίτες που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα δεν μπορούν να επικαλεστούν διεθνή άδεια για να αποφύγουν τη μετατροπή της ξένης άδειας σε ελληνική. Αυτό είναι κρίσιμο να γίνει κατανοητό από οδηγούς που, για παράδειγμα, έχουν αμερικανική ή ασιατική άδεια και ζουν χρόνια στην Ελλάδα, νομίζοντας ότι η διεθνής άδεια τους «καλύπτει» επ’ αόριστον.
Ειδικό καθεστώς για τους Ουκρανούς πρόσφυγες
Ξεχωριστή αναφορά αξίζει στο ζήτημα των ουκρανικών αδειών οδήγησης. Με βάση τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/1280 και την τελευταία παράταση με την Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2025/1460, μπορούν να οδηγούν στην Ελλάδα με ισχύουσα ή ληγμένη ουκρανική άδεια έως τις 4 Μαρτίου 2027 (με την επιφύλαξη νέας παράτασης) τρεις κατηγορίες προσώπων: οι Ουκρανοί υπήκοοι που διέμεναν στην Ουκρανία πριν τις 24 Φεβρουαρίου 2022, οι υπήκοοι τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς που διέμεναν νόμιμα στην Ουκρανία πριν την ίδια ημερομηνία ως δικαιούχοι διεθνούς ή ισοδύναμης εθνικής προστασίας, καθώς και τα μέλη των οικογενειών τους. Η ρύθμιση αυτή είναι μια ευρωπαϊκή πράξη ανθρωπιάς που αναγνωρίζει την αδυναμία ανανέωσης ή μετατροπής της άδειας σε συνθήκες πολέμου.
Πηγή: Εγκύκλιος Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, Αριθμ. Πρωτ. Δ30/Α3/76710/13.05.2026 (ΑΔΑ: 68ΧΨ465ΧΘΞ-ΘΟΡ). Σχετική νομοθεσία: ν. 5209/2025 (Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας), ν. 4266/2014 (Σύμβαση Βιέννης), π.δ. 51/2012 (Οδηγία 2006/126/ΕΚ), Κανονισμός (ΕΕ) 2022/1280, Εκτελεστική Απόφαση (ΕΕ) 2025/1460, υ.α. 50984/7947/2013 (Β΄3056).
