Η νέα οδηγία ΕΕ για τα διπλώματα οδήγησης αλλάζει τα δεδομένα για χιλιάδες νέους και επαγγελματίες οδηγούς σε ολόκληρη την Ευρώπη, και κατ’ επέκταση και στην Ελλάδα. Πρόκειται για την Οδηγία (ΕΕ) 2025/2205, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 5 Νοεμβρίου 2025 και τέθηκε σε ισχύ στις 25 Νοεμβρίου 2025. Πέρα από τα διπλώματα, η οδηγία τροποποιεί και την οδηγία 2022/2561 για το ΠΕΙ και καταργεί την παλαιά οδηγία 2006/126/ΕΚ. Δείτε τι ακριβώς προβλέπει, ποιους αφορά και — κυρίως — πότε θα γίνει πραγματικότητα στη χώρα μας.
Συνοδευόμενη οδήγηση από τα 17
Η σημαντικότερη καινοτομία είναι η καθιέρωση, σε επίπεδο ΕΕ, της συνοδευόμενης οδήγησης με άδεια που αποκτάται από την ηλικία των 17 ετών. Ο νέος οδηγός θα μπορεί να οδηγεί όχημα κατηγορίας Β έχοντας δίπλα του έμπειρο συνοδό, μέχρι να συμπληρώσει την ηλικία που απαιτείται για αυτόνομη οδήγηση. Τα κράτη-μέλη που εφαρμόζουν τέτοιο σύστημα θα αναγνωρίζουν αμοιβαία τις άδειες αυτές.
Επαγγελματίες οδηγοί και ΠΕΙ: τι πραγματικά αλλάζει
Εδώ χρειάζεται προσοχή, γιατί τα όρια ηλικίας των επαγγελματιών οδηγών δεν τα ορίζει η οδηγία των διπλωμάτων, αλλά η οδηγία για το ΠΕΙ (2022/2561), την οποία τροποποιεί το άρθρο 27 της νέας οδηγίας. Τα «standard» όρια των κατηγοριών C (21 ετών) και D (24 ετών) προέρχονται από την παλαιά οδηγία 2006/126· όμως οι κάτοχοι ΠΕΙ οδηγούσαν ήδη νωρίτερα βάσει της 2022/2561. Ας δούμε τι αλλάζει στην πράξη.
Φορτηγά: το νέο είναι η συνοδευόμενη οδήγηση από τα 17
Η οδήγηση φορτηγού κατηγορίας C από τα 18 έτη με πλήρες ΠΕΙ ισχύει ήδη βάσει της οδηγίας 2022/2561 — δεν είναι νέα ρύθμιση. Αυτό που προστίθεται με τη νέα οδηγία είναι η δυνατότητα συνοδευόμενης οδήγησης φορτηγού (κατηγορίες C1, C1E ή C) από τα 17 έτη, υπό την προϋπόθεση κατοχής ΠΕΙ και μόνο υπό τους όρους συνοδευόμενης οδήγησης που προβλέπει το άρθρο 17 της οδηγίας 2025/2205.
Λεωφορεία: όλοι οι κάτοχοι ΠΕΙ από τα 21
Η ουσιαστική αλλαγή αφορά τα λεωφορεία. Με το ισχύον πλαίσιο, ο οδηγός με ταχύρρυθμο ΠΕΙ μπορούσε να οδηγεί πλήρη κατηγορία D και D+E μόλις από τα 23 έτη. Με τη νέα οδηγία, όλοι οι κάτοχοι ΠΕΙ (κανονικού ή ταχύρρυθμου) οδηγούν D, D+E, D1 και D1+E από τα 21 έτη — δηλαδή καταργείται το όριο των 23. Παράλληλα, τα κράτη-μέλη μπορούν να θεσπίσουν προαιρετικό σύστημα παρακολούθησης για οδηγούς κάτω των 23 ετών με ταχύρρυθμο ΠΕΙ. Διατηρούνται οι εθνικές παρεκκλίσεις: D1/D1+E από τα 18, D/D+E από τα 20 (ή και από τα 18 για οδήγηση χωρίς επιβάτες ή σε τακτικές γραμμές έως 50 χλμ).
| Περίπτωση οδηγού (με ΠΕΙ) | Ισχύον πλαίσιο (οδ. 2022/2561) | Με την οδηγία 2025/2205 |
|---|---|---|
| Φορτηγό C/C+E (πλήρες ΠΕΙ) | Από 18 ετών | Από 18 ετών (αμετάβλητο) |
| Φορτηγό C1/C1E/C — συνοδευόμενη | — | Από 17 ετών (υπό όρους άρθρου 17) |
| Λεωφορείο D/D+E (πλήρες ΠΕΙ) | Από 21 ετών | Από 21 ετών (αμετάβλητο) |
| Λεωφορείο D/D+E (ταχύρρυθμο ΠΕΙ) | Από 23 ετών | Από 21 ετών |
| Παρεκκλίσεις D1 / D | 18 / 20 (ή 18 σε ειδικές γραμμές) | Διατηρούνται |
Πότε ισχύουν οι αλλαγές για το ΠΕΙ
Προσοχή σε ένα κρίσιμο σημείο: η οδηγία έχει τεθεί σε ισχύ σε επίπεδο ΕΕ, αλλά δεν εφαρμόζεται ακόμη αυτόματα στην Ελλάδα. Σύμφωνα με το άρθρο 29, τα κράτη-μέλη ενσωματώνουν τους κανόνες στο εθνικό τους δίκαιο έως τις 26 Νοεμβρίου 2028 και τους εφαρμόζουν από τις 26 Νοεμβρίου 2029. Οι τροποποιήσεις για το ΠΕΙ (άρθρο 27) ακολουθούν αυτό το γενικό χρονοδιάγραμμα, ενώ οι διατάξεις για τη συνοδευόμενη και τη δοκιμαστική οδήγηση (άρθρο 17) εφαρμόζονται από τις 26 Νοεμβρίου 2028. Η παλαιά οδηγία 2006/126/ΕΚ καταργείται από τις 26 Νοεμβρίου 2029. Μέχρι να εκδοθεί η σχετική ελληνική νομοθεσία (νόμος/ΦΕΚ), εξακολουθούν να ισχύουν τα σημερινά όρια ηλικίας και διαδικασίες.
Δοκιμαστική περίοδος τουλάχιστον 2 ετών
Για τους νέους κατόχους άδειας θεσπίζεται δοκιμαστική περίοδος διάρκειας τουλάχιστον δύο ετών. Κατά το διάστημα αυτό προβλέπονται αυστηρότερες κυρώσεις για σοβαρές παραβάσεις, όπως η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή η αντικανονική χρήση κινητού τηλεφώνου. Τα κράτη-μέλη ενθαρρύνονται να υιοθετήσουν πολιτική μηδενικής ανοχής στο αλκοόλ και τα ναρκωτικά για τους αρχάριους οδηγούς.
Ψηφιακό δίπλωμα οδήγησης
Η οδηγία καθιερώνει το ψηφιακό δίπλωμα οδήγησης, προσβάσιμο μέσω του Ευρωπαϊκού Πορτοφολιού Ψηφιακής Ταυτότητας. Από το 2030, η ψηφιακή μορφή θα αποτελεί το βασικό πρότυπο σε όλα τα κράτη-μέλη, ενώ η φυσική (πλαστική κάρτα) θα παραμείνει διαθέσιμη για όσους τη ζητούν. Το μέτρο κινείται στην ίδια κατεύθυνση με την ελληνική ψηφιοποίηση των διαδικασιών — δείτε σχετικά τις έξι ψηφιακές αλλαγές στα διπλώματα από το ΥΜΕ. Όποιος προγραμματίζει σήμερα την έκδοση διπλώματος καλό είναι να ενημερωθεί για το κόστος του διπλώματος με βάση το ισχύον πλαίσιο, καθώς και για το όριο ηλικίας των επαγγελματιών οδηγών.
Συχνές ερωτήσεις
Αλλάζει η ηλικία για δίπλωμα φορτηγού στα 18;
Όχι — η οδήγηση φορτηγού (C) από τα 18 με πλήρες ΠΕΙ ισχύει ήδη βάσει της οδηγίας 2022/2561. Το νέο στοιχείο είναι η συνοδευόμενη οδήγηση φορτηγού (C1/C1E/C) από τα 17 με ΠΕΙ, υπό τους όρους του άρθρου 17 της οδηγίας 2025/2205.
Τι αλλάζει για τους οδηγούς λεωφορείου;
Οι κάτοχοι ΠΕΙ θα μπορούν να οδηγούν D, D+E, D1 και D1+E από τα 21 έτη. Καταργείται το όριο των 23 ετών που ίσχυε για όσους είχαν ταχύρρυθμο ΠΕΙ στις πλήρεις κατηγορίες D/D+E.
Από πότε θα ισχύσουν οι αλλαγές στην Ελλάδα;
Όχι άμεσα. Η ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο γίνεται έως τις 26 Νοεμβρίου 2028 και η εφαρμογή των αλλαγών για το ΠΕΙ από τις 26 Νοεμβρίου 2029. Μέχρι τότε ισχύουν τα σημερινά όρια.
Θα καταργηθεί η πλαστική κάρτα του διπλώματος;
Όχι. Από το 2030 το ψηφιακό δίπλωμα γίνεται το βασικό πρότυπο, όμως η φυσική κάρτα θα παραμείνει διαθέσιμη για όσους τη ζητούν.
Πηγές: Οδηγία (ΕΕ) 2025/2205 (άρθρα 17, 27, 29, 30) · Οδηγία (ΕΕ) 2022/2561 για το ΠΕΙ (άρθρο 5) · Οδηγία 2006/126/ΕΚ (καταργούμενη).
