Όριο αλκοόλ στην οδήγηση: Τα πρόστιμα του νέου ΚΟΚ.

Το ερώτημα «πόσο μπορώ να πιω πριν οδηγήσω;» δεν έχει ασφαλή απάντηση — έχει όμως ξεκάθαρα όρια. Με τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 5209/2025), ο οδηγός θεωρείται ότι βρίσκεται υπό την επίδραση οινοπνεύματος όταν η συγκέντρωση φτάσει τα 0,50 γραμμάρια ανά λίτρο αίματος ή τα 0,25 χιλιοστά του γραμμαρίου ανά λίτρο εκπνεόμενου αέρα (άρθρο 46). Από εκεί και πάνω, οι κυρώσεις κλιμακώνονται απότομα.

Τα τρία επίπεδα και οι κυρώσεις

Ο νόμος χωρίζει την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ σε τρεις κατηγορίες, με διαφορετικό πρόστιμο και διάρκεια αφαίρεσης άδειας για την καθεμία (άρθρο 46 παρ. 7):

Σε κάθε μία από τις τρεις περιπτώσεις, το όχημα ακινητοποιείται επί τόπου. Προσοχή σε ένα σημείο που πολλοί μπερδεύουν: οι πινακίδες (τα στοιχεία κυκλοφορίας) αφαιρούνται μόνο από το τρίτο επίπεδο και πάνω, δηλαδή άνω του 1,10 g/l — καθώς και στην περίπτωση των ναρκωτικών. Στα δύο πρώτα επίπεδα αφαιρείται μόνο η άδεια οδήγησης (άρθρο 106 παρ. 1 σε συνδυασμό με το άρθρο 108). Στο πρώτο επίπεδο η άδεια επιστρέφεται μετά την παρέλευση των 30 ημερών με το αποδεικτικό πληρωμής του προστίμου· στο τρίτο, η επιστροφή γίνεται μόνο μετά από έξι μήνες.

Ακόμη πιο βαρύ το τρίτο επίπεδο: πέρα από τη διοικητική αφαίρεση των 180 ημερών, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει και πρόσθετη αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας από 10 ημέρες έως 6 μήνες (άρθρο 46 παρ. 9).

Όποιος αρνείται τον έλεγχο, τεκμαίρεται από τον νόμο ότι έχει συγκέντρωση άνω του 1,10 g/l — δηλαδή κατατάσσεται αυτόματα στη βαρύτερη, ποινική κατηγορία (άρθρο 46 παρ. 6). Το ίδιο ισχύει και για την άρνηση ελέγχου ναρκωτικών: τεκμαίρεται οδήγηση υπό την επίδραση ουσιών, με τις ποινικές συνέπειες της παρ. 8.

Επαγγελματίες και νέοι οδηγοί: το όριο πέφτει στο 0,20

Εδώ βρίσκεται μια λεπτομέρεια που κοστίζει σε χιλιάδες επαγγελματίες. Για μια σειρά κατηγοριών οδηγών το όριο δεν είναι το 0,50, αλλά μόλις 0,20 γραμμάρια ανά λίτρο αίματος (0,10 mg/l στην εκπνοή) — ένα ποτό αρκεί για να το ξεπεράσει κανείς. Ο κανόνας προβλέπεται στην υπουργική απόφαση 2500/15/135/2011, που εξακολουθεί να ισχύει και υπό τον νέο ΚΟΚ (άρθρο 114 παρ. 4).

Το αυστηρότερο όριο των 0,20 g/l αφορά τους οδηγούς:

• επιβατηγών δημόσιας χρήσης (ΕΔΧ / ταξί)·
• φορτηγών όλων των κατηγοριών·
• λεωφορείων όλων των κατηγοριών·
• ασθενοφόρων·
• οχημάτων μεταφοράς επικίνδυνων εμπορευμάτων (ADR)·
• μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων·
• καθώς και τους νέους οδηγούς, δηλαδή όσους κατέχουν άδεια οδήγησης για διάστημα μικρότερο των δύο ετών.

Όταν η συγκέντρωση κυμαίνεται από 0,20 έως 0,80 g/l, η παράβαση κατατάσσεται στην κατηγορία Ε3-Β και επιβάλλεται πρόστιμο 350€ με αφαίρεση της άδειας οδήγησης. Πάνω από το 0,80 g/l ισχύει κανονικά η γενική κλίμακα του άρθρου 46 (700€ ή 1.200€, ανάλογα με το επίπεδο).

Ναρκωτικά και φάρμακα: εξαρχής ποινικά

Για ναρκωτικά ή φάρμακα που επηρεάζουν την ικανότητα οδήγησης, οι συνέπειες είναι εξαρχής ποινικές: φυλάκιση τουλάχιστον δύο μηνών, χρηματική ποινή τουλάχιστον 200€ και αφαίρεση άδειας οδήγησης από τρεις έως έξι μήνες, υποχρεωτικά από το δικαστήριο (άρθρο 46 παρ. 8).

Η υποτροπή «χτυπάει» πολύ πιο σκληρά

Εδώ ο νέος ΚΟΚ γίνεται πραγματικά αυστηρός. Μέσω του Συστήματος Ελέγχου Συμπεριφοράς Οδηγών (ΣΕΣΟ), κάθε επανάληψη μέσα σε πέντε χρόνια πολλαπλασιάζει την ποινή (άρθρο 110):

Και δεν σταματά εκεί: στην υποτροπή ο οδηγός υποχρεώνεται σε εκ νέου εκπαίδευση και εξέταση για να πάρει πίσω την άδειά του (άρθρο 110 παρ. 6). Αν μετά την αφαίρεση προκύψει και νέα, η δεύτερη ξεκινά να μετρά από τη λήξη της πρώτης — δεν «τρέχουν» μαζί.

Όταν η μέθη γίνεται ατύχημα

Τα διοικητικά πρόστιμα είναι μόνο η μία όψη. Όταν το αλκοόλ οδηγεί σε ατύχημα, ενεργοποιείται ο Ποινικός Κώδικας, παράλληλα και ανεξάρτητα από τις παραπάνω κυρώσεις. Η οδήγηση υπό επίδραση οινοπνεύματος συνιστά επικίνδυνη οδήγηση (άρθρο 290Α ΠΚ): η ποινή κλιμακώνεται από φυλάκιση, όταν προκύπτει κίνδυνος για άνθρωπο, έως κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών αν προκληθεί θάνατος — και ισόβια αν χαθούν πολλές ζωές. Παράλληλα μπορεί να στοιχειοθετηθεί ανθρωποκτονία από αμέλεια (άρθρο 302 ΠΚ, φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών) ή σωματική βλάβη από αμέλεια (άρθρο 314 ΠΚ), ενώ η εγκατάλειψη του θύματος τιμωρείται αυτοτελώς ως έκθεση (άρθρο 306 ΠΚ).

Ακόμη και η γραφειοκρατία έχει «δόντια»: αν δεν παραδώσετε άδεια και πινακίδες εντός πέντε ημερών από τη σχετική ειδοποίηση, στοιχειοθετείται το αδίκημα της απείθειας (άρθρο 169 ΠΚ). Οι λεπτομέρειες για όλες τις παραβάσεις περιγράφονται στις μεγάλες αλλαγές που έφερε ο νέος ΚΟΚ, ενώ το πλαίσιο συνδέεται άμεσα με τη γενικότερη εικόνα της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα.

Το συμπέρασμα είναι απλό: με τα σημερινά όρια και τις κλίμακες της υποτροπής, το μόνο πραγματικά ασφαλές ποσοστό πριν το τιμόνι είναι το μηδέν.

Υπολόγισε το ακριβές πρόστιμο. Δες σε δευτερόλεπτα την κατηγορία, το πρόστιμο, την αφαίρεση και την υποτροπή για κάθε επίπεδο αλκοόλ — και για κάθε άλλη παράβαση του νέου ΚΟΚ — στον δωρεάν Υπολογιστή Προστίμων: law.drivenews.gr

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο αλκοόλ επιτρέπεται στην οδήγηση;

Το γενικό όριο είναι 0,50 g/l στο αίμα (0,25 mg/l στην εκπνοή). Για επαγγελματίες οδηγούς και νέους οδηγούς (κάτω των 2 ετών άδειας) το όριο πέφτει στα 0,20 g/l.

Τι πρόστιμο έχει το αλκοόλ στο τιμόνι;

Από 350€ (0,50–0,80 g/l) και 700€ (0,80–1,10 g/l) έως 1.200€ και φυλάκιση τουλάχιστον 2 μηνών για πάνω από 1,10 g/l, πάντα με αφαίρεση άδειας.

Μου αφαιρούν και τις πινακίδες;

Μόνο από 1,10 g/l και πάνω, καθώς και στην περίπτωση ναρκωτικών. Στα χαμηλότερα επίπεδα αφαιρείται μόνο η άδεια οδήγησης.

Τι γίνεται αν αρνηθώ τον έλεγχο;

Θεωρείται αυτόματα ότι έχετε άνω του 1,10 g/l και υπάγεστε στη βαρύτερη, ποινική κατηγορία (άρθρο 46 παρ. 6).

Πόσο αυξάνεται η ποινή στην υποτροπή;

Σε επανάληψη εντός 5ετίας τα ποσά διπλασιάζονται και η αφαίρεση εκτοξεύεται — έως 4.000€ και 10 χρόνια για τα βαρύτερα επίπεδα, με υποχρεωτική επανεκπαίδευση.

Πηγή: ν. 5209/2025 (νέος ΚΟΚ), άρθρα 46, 106, 108, 110 — ΥΑ 2500/15/135/2011 — Ποινικός Κώδικας (άρθρα 169, 290Α, 302, 306, 314).